راهنمای فنی و قانونی سامانه مودیان
موضوع: مکانیزم محاسبه و کسر از حد مجاز ماده ۶
راهنمای جامع نحوه محاسبه و کسر از حد مجاز ماده ۶
با عنایت به سؤالات و ابهامات مودیان محترم مالیاتی در خصوص محاسبات کسر از حد مجاز ماده ۶ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، به استحضار میرساند:
سقف مجاز ماده فوق حسب مقررات قانونی در ابتدای هر دوره مالیاتی معادل ۵ برابر فروشهای مشمول مالیات بر ارزشافزوده دوره متناظر سال قبل که مالیات آن پرداخت یا ترتیب پرداخت آن داده شده باشد یا ۵ برابر معافیت ماده ۱۰۱ قانون مالیاتهای مستقیم (هر کدام بیشتر باشد) محاسبه و در سامانه مؤدیان در کارپوشه اختصاصی هر مؤدی درج میشود.
🔹 مواردی که میتوانند موجب افزایش حد مجاز شوند:
۱. در صورتی که مالیات قسمتی از بدهی دوره متناظر سال قبل پرداخت یا ترتیب پرداخت داده نشده باشد و در این دوره پرداخت شود یا ترتیب پرداخت آن داده شود، از تاریخ پرداخت یا ترتیب پرداخت درج شده در کارپوشه مودی.
۲. پرداخت نقدی یا ارائه تضمین برای افزایش سقف حد مجاز علاوه بر میزان بند (۱) فوق، از تاریخ درج در کارپوشه مودی.
۳. خرید نقدی طی دوره، بابت کالاها و خدمات مشمول که صورتحساب الکترونیکی نقدی آن به تایید خریدار رسیده باشد، از تاریخ تایید صورتحساب الکترونیکی توسط خریدار — به شرطی که فروشنده دارای حد مجاز فروش و کارپوشه فعال بوده باشد.
۴. پرداختهای انجام شده بابت خریدهای نسیه دوره قبل، از تاریخ تایید پرداخت توسط طرفین معامله — به شرطی که فروشنده دارای حد مجاز فروش و کارپوشه فعال بوده باشد.
۵. واردات کالا — از تاریخ درج اطلاعات مربوط به واردات در کارپوشه مودی.
🔹 نحوه برچسبگذاری و کسر از حد مجاز در هنگام صدور صورتحساب الکترونیکی:
الف) صورتحساب الکترونیکی نوع اول (نقدی یا بخش نقدی):
- اگر مبلغ صورتحساب ≤ باقیمانده حد مجاز → مبلغ از حد مجاز کسر شده و برچسب «عدم عدول از حد مجاز» میگیرد.
- اگر مبلغ صورتحساب > باقیمانده حد مجاز → از حد مجاز کسر نمیشود و برچسب «عدول از حد مجاز» میگیرد.
- در صورت دریافت برچسب «عدول از حد مجاز»، فروشنده باید پس از افزایش حد مجاز، نسبت به صدور صورتحساب اصلاحی اقدام کند تا خریدار بتواند از اعتبار مالیاتی بهرهمند شود.
ب) سایر صورتحسابهای الکترونیکی (به مصرفکننده نهایی):
چون خریدار مصرفکننده نهایی است و اعتبار مالیاتی به او تعلق نمیگیرد، فارغ از میزان باقیمانده حد مجاز، کلیه صورتحسابها برچسب «عدم عدول از حد مجاز» میگیرند و مبلغ آنها از باقیمانده حد مجاز کسر میشود.
📌 نکات کلیدی:
- اگر مبلغ صورتحساب > باقیمانده حد مجاز باشد، پس از افزایش حد مجاز، باقیمانده جدید = باقیمانده قبلی + مبلغ افزایش یافته.
- اگر صورتحساب اصلی با برچسب «عدول از حد مجاز» صادر شده باشد، فقط با صدور صورتحساب اصلاحی خریدار میتواند از اعتبار مالیاتی استفاده کند.
- افزایش حد مجاز فروشنده بعد از صدور صورتحساب اصلی، به تنهایی باعث ایجاد اعتبار مالیاتی برای خریدار نمیشود.
- صورتحساب اصلاحی صرفاً برای استفاده خریدار از اعتبار مالیاتی — بدون تغییر در نوع کالا/خدمات یا مبلغ — هیچ فروش یا مالیاتی برای فروشنده لحاظ نمیشود.
🔹 مثال عملی:
فرضیه:
در فصل زمستان سال ۱۴۰۲، فروشنده «الف» صورتحساب الکترونیکی با مبلغ فروش ۱۰۰ واحد و مالیات ۹ واحد صادر کرده است. در لحظه ثبت، فروشنده فاقد حد مجاز بوده است → بنابراین صورتحساب برچسب «عدول از حد مجاز» گرفته و خریدار (مودی «ب») از اعتبار مالیاتی بهرهمند نشده است.
→ برای فروشنده: ۱۰۰ واحد فروش + ۹ واحد مالیات لحاظ شده.
→ برای خریدار: اگر صورتحساب را تأیید کرده باشد → ۱۰۰ واحد خرید بدون اعتبار مالیاتی.
اگر تأیید نکرده باشد → صفر واحد خرید.
پس از افزایش حد مجاز:
اگر فروشنده نسبت به افزایش حد مجاز اقدام کند و در هر دورهای (مثلاً زمستان ۱۴۰۲، بهار ۱۴۰۳ یا تابستان ۱۴۰۳) صورتحساب اصلاحی صادر کند و خریدار آن را تأیید نماید:
→ برای فروشنده: هیچ فروش یا مالیاتی لحاظ نمیشود.
→ برای خریدار: اگر صورتحساب اصلی را قبلاً تأیید کرده باشد، در دوره صدور صورتحساب اصلاحی، مالیات و عوارض خرید با رعایت مقررات لحاظ میشود.
مرکز فناوری اطلاعات و توسعه سامانههای مالیاتی